Dr. Harvey Karp’ın Bebekleri Sakinleştiren 5 S yöntemi

Bütün bebekler ağlar ki bu olması gereken bir durumdur. Aksi halde bebeklerin üşüdüğünü, acıktığını veya herhangi bir sıkıntılarının olduğunu başka nasıl bilebilirdik. Ancak yeni doğumdan itibaren ilk aylarda özellikle öğleden sonraları ve akşamları bebeklerde artan huzursuzluk hissi ve uzun süren ağlama nöbetleri her ebeveynin çözüm aradığı ve kendilerini çaresiz hissettikleri bir dönem olarak karşımıza çıkıyor. Bu süreci iyi yönetmek hem bebeklerin hem de ebeveynlerin daha huzurlu ve rahat bir dönem geçirmelerini sağlıyor.

ABD’li çocuk doktoru Harvey Karp, Türkçeye de çevrilen “Mahallenin En Mutlu Bebeği” kitabında bebekleri ağlatmadan sakinleştirmenin ve uyutmanın yöntemlerinden bahsediyor. Bir bebeği sakinleştirmenin ve kendisini güvende hissettirmenin yolu, ona anne karnı hissini yaratmaktan geçiyor: Bebeğe anne karnından alışık olduğu sesleri dinletme, anne karnındaki gibi sıkışık bir ortam yaratma (kundak) ve benzer salınımları verme. Bu yöntemler aslında bize çok uzak değil. Anneannelerimizin eski zamanlarda uyguladıklarıyla bugünün bilimsel gerçekliğinin birbiriyle gayet iyi bağdaştığını görüyoruz.

Dr. Karp bebeğin ilk 3 ayını “4.trimester” olarak adlandırıyor. Bunun sebebini de, ilk 3 aylık dönemde yenidoğan bir bebeğin kendisini hala anne rahminde sanması ve dış dünyaya adaptasyonu için henüz hazır olmaması olarak açıklıyor. Yenidoğan bebeklerin sessizliği sevdiklerini düşünürüz oysaki anne karnı oldukça gürültülü bir yerdir. Bu gürültüye, salınım ve sıkışıklık hissi de eşlik eder. Bu sebeple, dünyaya yeni gelen bir bebek sessiz odasında tek başına yatarken kendisini güvende hissetmez.

5 S nedir?

#1 Swaddle: Bebeğinizi kundaklayın.

Kundaklama, bebeğin anne rahminde hissettiği sıkışıklık hissini hatırlatır ve sakinleşmesini sağlar. Bebeğin kollarının kundağın içerisinde olması önemlidir. Kundaklama, diğer S’lerin daha hızlı sürede etkili olmalarına da olanak sağlar. Dr. Karp, bebeğin gündüz veya gece farketmeksizin her uyku rutininde kundak yapılmasını öneriyor. Bebeğin her zaman sırt üstü yatırılması da önemli bir nokta. Odanın fazla sıcak olmaması için sıcaklık ayarına ve ince bir battaniye kullanmaya da ayrıca dikkat edilmelidir. Bebeği kundaklamak zor olmasa da etkili olması açısından doğru teknikle yapılması gerekir. Bebek kolları içeride olacak şekilde yeterince sıkı sarılmalı; fakat eski tekniklerden farklı olarak bacaklarını rahat bükebilmesi için alt kısım mutlaka esnek bırakılmalıdır.

#2 Yan/Karın Üstü Pozisyon:

Kundak yaptıktan sonra bebeğinizi yan veya karın üstü pozisyonda tutmanız veya omuzunuzun üzerine yerleştirmeniz fayda sağlayacaktır. Unutulmamalıdır ki, bu pozisyon uyumak için değil bebeği sakinleştirmek için uygulanmalıdır. Uyuduğunda bebeğinizi tekrar sırt üstü pozisyonda yatağına yatırın.

#3 Shushing (ŞŞŞŞŞ Sesi/Beyaz Gürültü):

Sanılanın aksine, yenidoğan bebeklerin sessizliğe ihtiyaçları yoktur. Anne rahmindeki kan akış sesi bebekler için elektrik süpürgesi sesinden daha gürültülü bir ortam yaratır ve bebeği sakinleştirir. Bebeğinizin kulağına eğilerek yüksek sesle “Şşşşşş” sesi çıkarmanız yukarıdaki diğer yöntemlerle beraber yapıldığında fayda sağlayacaktır. Buna ek olarak bebeğinizin sakinleşmesi ve uykuya dalması için “beyaz gürültü” sesini dinletebilirsiniz. Rahimdeki bu mucize sesleri taklit eden en iyi ses doğru tipteki beyaz gürültü sesidir. Fakat bütün beyaz gürültü sesleri aynı değildir! Örneğin okyanus sesi veya vantilator sesi rahimdeki “gürültü”den daha farklıdır. Burada önemli olan, doğru frekansta ve anne rahmindeki gürültüye en yakın beyaz gürültü sesinin dinletilmesidir. Dr. Karp bebeğinizin ilerleyen aylarında da, en azından 1 yıl boyunca tüm uykularında beyaz gürültü sesinden faydalanabileceğinizi belirtmektedir.

#4 Sallama (Salınım):

Anne rahmindeki yaşam durağan değildir. Bebek pek çok salımına maruz kalır ve hareket eder. Bebeğinizi ufak salınımlarla, baş ve boynunu destekleyerek hafifçe sallamanız anne rahmindeki ortamı taklit ederek bebeğinizin sakinleşmesini sağlar. Ancak bu “sallama” hareketi bizim bildiğimiz bebeğin ayakta sallanması durumundan farklı olarak daha çok ritmik hareketlerle ve salınım şeklinde olmalıdır.

#5 Emme:

Bebeğinizi emzirin veya emzik verin. Bebekler emme refleksiyle kendilerini daha rahat hissederler. Dr. Harvey Karp 5S yönteminin ilk 4 ay boyunca tüm yenidoğan bebeklere uygulanmasının bebekleri sakinleştirerek kolik problemlerini hafifleteceğini ifade ediyor. Her bebek için tüm 5 maddeyi birlikte uygulamak gerekmeyebilir. Bazı bebeklere sadece kundak yapılması ve beyaz gürültü sesinin dinletilmesi yeterli olabilir. Dr. Harvey Karp, 5S yöntemi doğru uygulanırsa, bebeklerin %98 oranında etkili olduğunu belirtmektedir. (Diğer %2’sinin de mutlaka doktorlarıyla görüşmesini tavsiye diyor.)

 

Whisbear – Mırıldanan Ayı Hakkında

Uyku Danışmanı Rebecca Michi’nin Whisbear İncelemesi

Dr. Harvey Karp: Beyaz Gürültü Hakkındaki Bazı Efsaneler ve Gerçekler

Her Beyaz Gürültü Aynı Değildir!

Yenidoğan Bebeklerde Uyku Düzeni

Bebeğiniz Kolik Mi?

Tracy Hogg Uyku Yöntemi

Beyaz Gürültü Hakkında Merak Ettikleriniz!

 

Referanslar;

www.iamnotthebabysitter.com/arrested-for-swaddling

https://www.happiestbaby.com/blogs/blog/the-5-s-s-for-soothing-babies

https://www.babycenter.com/0_harvey-karps-happiest-baby-method-for-baby-sleep-and-soothin_10373838.bc